Zabytki w Ustce

Dom Pracy Twórczej Związku Polskich Artystów Plastyków- Chopina 8 i 8a

Chopina 8Willa wraz z budynkiem gospodarczym przy ob. ul Chopina nr 8 i 8a (d. Parkstr. nr 3) jest jednym z najciekawszych, najstarszych i najlepiej zachowanych wraz z wystrojem i wyposażeniem obiektów w Ustce. Zwłaszcza wystrój wnętrz, wyraźnie wskazujący na secesyjny rodowód, pozwala przypuszczać, ze jego zleceniodawca był rozeznany w sprawach artystycznych i modnych ówczesnych trendach w projektowaniu. Nic zatem dziwnego, iż zaraz po wojnie działał jako Dom Plastyków a jego remont w 1948 roku był jednym z priorytetów w budżecie miasta[1]. Funkcja pozostała niezmieniona, obiekt jest nadal Domem Pracy Twórczej Związku Polskich Artystów Plastyków z siedzibą w Warszawie.

Parterowy budynek z drugą kondygnacją w poddaszu, zbudowany na narożnej działce, frontem zwrócony do ul Chopina, ma dość skomplikowany rzut złożony z prostokątów, uskokowo wysuniętych na północ krótszymi bokami. W trakcie zachodnim część południowa wysunięta jest poprzecznie na wschód wielobocznym ryzalitem, a w północnej, także wysuniętej, mieści się niższa, drewniana weranda. W pogrążonym w stosunku do lica fasady, północno-wschodnim narożniku mieści się główny portal, a w z partii środkowej elewacji wschodniej wyrasta kwadratowa w rzucie wieża ujęta w drugiej kondygnacji z obu stron balkonami.

Chopina 8 wszczyt wieży okno 2Przy oszczędnej dekoracji – ograniczonej do gzymsów, opasek prostokątnych okien, tylko w ryzalicie zachodnim zamkniętych odcinkiem łuku – swoisty charakter budowli wynika z układu stereometrycznych brył i płaszczyzn nakrywających je dachów. Przejścia do trzeciej, węższej kondygnacji wieży, oddzielona gzymsem wspornikowym następuje przez łukowe wcięcie dolnej partii, które powtarza się w miękko wygiętych połaciach namiotowego dachu. Wielkie okna górnej wieży mają także zaokrąglone narożniki u ujęte są płycinami szkieletowej konstrukcji, jakby przedłużającej dekoracyjne wykończenie szerokich okapów. Te bowiem, zwyczajowo w willowej architekturze, dodają bryłom lekkości i finezji. Ozdobne są profilowane kroksztyny i boczne ścianki przy ukośnym daszku osłaniającym portal od   południa, z ażurem roślinnych motywów, a także dwuwarstwowe ściany werandy, z misternie wycinanym ornamentem wstęgowo-cęgowym.

Chopina 8, wnętrze werandyWyposażenie i wystrój wnętrz stanowią element całościowej koncepcji, choć w szczegółach eklektycznej. Na uwagę zasługuje zwłaszcza wnętrze werandy i poprzedzającego ją pomieszczenia w trakcie zachodnim, w których ściany wyłożono dębową boazerią połączoną z meblami o architektonicznej konstrukcji i bogatej, rzeźbiarskiej, pseudo renesansowej i manierystycznej dekoracji z motywami wstęgowo-cęgowymi i wicią roślinną. Górną partię ścian pokrywa ciemna tapeta o wypukłym roślinnym wzorze. Drewniany strop natomiast, podzielony na geometryczne kasetony, wypełnia intarsjowana dekoracja w stylistyce secesyjnej, z symetrycznymi układami miękko wijących się linii, kwiatów i hybrydycznych postaci (pół- dziewczęcych, pół- rybich) grających na lirze. Jeden z narożników we wschodniej sali wypełnia wielki piec z kafli pokrytych reliefową pseudorokokową dekoracją. W jednym z pomieszczeń na piętrze zamontowano narożny kominek w dębowej, architektonicznej oprawie i mosiężnymi drzwiczkami wypełnionymi roślinno-figuralną dekoracją i marmurowym blatem. Niemal oczywistym dopełnieniem wystroju są secesyjne witraże, osadzone oknach klatki schodowej w wieży oraz wielkich oknach jej górnej kondygnacji.

Chopina 8, budynek gospodarczy od wschoduW niewielkiej odległości na południe od budynku mieszkalnego postawiono stajnię, obecnie użytkowaną jako kuchnia i jadalnia. Założona na rzucie prostokąta, wyróżnia się trójkondygnacjową wieżą na planie kwadratu w niższych, ośmiokątnym w górnej, j kondygnacji. Jej szkieletowa, drewniano-ceglana konstrukcja (fachewrk) i poszerzenie w stosunku do niższych szersze stanowią jakby nawiązanie do „klasycznych” wież ciśnień. Portal od północy w przyziemiu wieży składa się z ceglanych pilastrów na postumentach i trójkątnego, profilowanego naczółka oraz odcinka ceglanego łuku spinającego pilastry nad otworem drzwi. Od wschodu na osi wzdłużnej do stajni przylega drewniana szopka-składzik nakryta dwuspadowym daszkiem ze szczytem wypełnionym drewnianym ażurowym ornamentem. Od strony północnej zachowało się kute, metalowe ogrodzenie posesji.

Comments are closed.