Zabytki w Ustce

Latarnia morska

Latarnia morska przed przebudowąNiedługo po powstaniu świątyni w Ustce (budowanej w latach w latach 1885 – 1888) drugi biegun głównej arterii zaznaczyła sylweta budynku stacji pilotów, o bryle wzbogaconej wieżą – latarnią. Istniejąca do dziś stacja powstała w 1892 roku na miejscu poprzedniej, przy której maszt służył do zawieszania latarni naftowej; jej światło wzmacniano soczewką. Nawiązanie do sakralnej dominanty w urbanistyce miasta wydaje się tym bardziej oczywiste, że zakończenie wieży latarni stanowił pierwotnie wysoki dach namiotowy. W 1904 roku czerwony sygnał stały zastąpiło przerywane światło czerwone, a ok. 1909 roku zmieniono „kościelny” dach wieżowy na charakterystyczne zwieńczenie, z gankiem wokół lampy osłoniętej stożkowym daszkiem.

Budowla, mimo pozornej surowości, ma w istocie złożoną sylwetę i rzut, skomponowany z dwóch prostokątów. Na planie podłużnego na osi wschód-zachód założono jednokondygnacyjny budynek na wysokim cokole, zamknięty dwuspadowym dachem i schodkowym szczytem od wschodu. Od zachodu ten trzon połączony jest z wyższą, dwukondygnacjową partią o osi prostopadłej do niższej części, zakończoną analogicznymi szczytami: od północy pełnym, od południa rozdzielonym przez masyw ośmiobocznej wieży, zakończonej – jak obronna baszta – machikułami. Od północy i południa do wnętrz prowadzą wejścia poprzedzone zewnętrznymi schodami.

Latarnia morska w UstceElewacje, jak zwykle w ówczesnych nawiązaniach do stylów historycznych, cechuje staranność i poprawność. Ceglaną jednostajność urozmaicają poziome pasma ciemniejszej klinkierówki i takież wąskie gzymsy między kondygnacjami, kroksztynowy gzyms koronujący, dwubarwne narożniki i profilowane oprawy okien i wejść zakończone odcinkiem łuku oraz wąskich, łukowych okien wieży. Wnętrza rozplanowano symetrycznie po bokach korytarza na osi poprzecznej budynku. Na szczyt wieży prowadzi kręta klatka schodowa wsparta na stalowej konstrukcji; stopnie, tak jak schodów zewnętrznych, wykonano z granitu, ale w ostatniej kondygnacji bezpośrednio na taras widokowy wiodą schody drewniane.

Tekst: Elżbieta Kal, „Ustka dawno, dawniej i dziś”, Wydawca: Lokalna Organizacja Turystyczna „Ustka i Ziemia Słupska”, Ustka, 2014

 

Comments are closed.